Oergezellige Nazomermarkt

Als u meer wilt weten over gezond eten met aandacht voor mens en milieu, kom dan zaterdag naar de Oergezellige Nazomermarkt bij Studio Te Gast in Creil:

  • Kruidenvrouw
  • Aromatherapie
  • Lekkere hapjes
  • Riet Hanse, imker uit Espel
  • Handgemaakte zeep van Lost in the Woods
  • Verse speltpasta van 'OnzePasta'
  • Heleen Quantrill van http://www.eetgoedvoeljegoed.com/
  • Handgemaakte tassen van Coco Lepelie
  • Conny van der Riet, natuurgeneeskundig therapeut
  • Boeken
  • Wilma Verschuure, gediplomeerd (orthomoleculair) gewichtsconsulent
  • Dorothe van opleidingsinstituut Evenwijs: epigenetische kennis ter bevordering van de gezondheid van de mens
  • Vitsilomoeri, extra virgine olijfolie uit Kreta

U bent van 10.00 tot 16.00 van harte welkom aan de Noordermiddenweg 10-I in Creil!


Zaterdag 31 augustus Fair Streekmarkt

Inmiddels een vertrouwd gezicht op het Kettingplein: de kramen van de lokale ondernemers op de Fair Streekmarkt. Ook komende zaterdag heten zij u weer van harte welkom. Alles is voorradig om een heerlijke  en complete maaltijd van streekproducten op tafel te zetten.

Een greep uit het assortiment op de Fair Streekmarkt:


  • Verse biologische pasta (in de kraam van Versluis)
  • Verse groenten en fruit
  • Bier, wijn, advocaat en likeuren
  • Sappen en jams
  • Zonnebloemen
  • Handgemaakt zeep (in de kraam van Henrikes Farm)
  • Biologisch vlees


'Hippe voedselcoöperaties van nu: Frederik van Eeden deed dit al 115 jaar terug'

Uit de Volkskrant, 02-08-2013

Mensen die nu hun groente zelf bij de boer halen, zijn de idealistische nazaten van schrijver Fredrik van Eeden, schrijft columnist Meindert Fennema. 'Dit alternatief voor kapitalistische massaproductie is een ideaal bijna zo oud als het kapitalisme zelf.'
  • Een alternatief voor de kapitalistische massaproductie, een directe verbinding tussen productie en consumptie, het opheffen van de scheiding tussen stad en platteland. Idealen die bijna zo oud zijn als het kapitalisme zelf
Op 30 juli stond in de Volkskrant een rapportage van Rineke van Houten over een groenteclub in Bussum-Zuid. 'Gegarandeerd goeie groenten eten en dat toch betaalbaar houden - dat kan en steeds meer mensen doen het: door zelf, en groupe, de groente direct van de boer te betrekken. De voedselcoöperatie is terug!'

Hoezo terug? Over het verleden schrijft Rineke van Houten helemaal niet. Vreemd eigenlijk, want het was nu net in Bussum dat psychiater en schrijver van De kleine Johannes (1885) Frederik van Eeden, 115 jaar geleden, op het landgoed Cruysbergen een landbouwcoöperatie oprichtte, die hij Walden noemde, naar het boek van de befaamde natuurliefhebber Henry Thoreau die vijftig jaar eerder in Concord - bij Boston - in een boshutje was  gaan wonen. Thoreau meende, zo schrijft H.P.G. Quack in zijn standaardwerk 'De Socialisten', 'dat die drukte van bedrijf in de steden, dat afschuwelijke zaken-gedoe, dat jagen naar rijkdom, inderdaad voor ons de bron van ellende is. De wonderen onzer tijd: de spoorwegen, de telegrafen, al de uitvindingen, die ons prikkelen tot emoties van winst en geld-verdienen, hebben ten langen leste slechts één resultaat: een gejaagd zenuwachtig leven.'

Zuinig leven
In 1898 had de, Frederik Van Eeden het plan opgevat om een landbouwcoöperatie in het leven te roepen. Hij schreef aan een vriend: 'Ik ben er zeker van dat als we zuinig leven en vlijtig zijn, en het werk practisch verdeelen (tuinbouw, aardappel en graanbouw, kippen en bijen, later misschien een paar geiten, schapen of koeien) dat we dan van diezelfde 6000 die ik nu alleen noodig heb met ons allen best toekunnen.'

Walden werd in 1903 een vereniging. Er was bakkersgroep met bezorgers, suiker- en chocoladebewerkers; tuinbouwers die hun waren in de omringende villawijken en in de stad uitventten; een timmermanswerkplaats; en een pension in het 'grote huis', de villa die op het landgoed stond.

Er waren ook statuten:
Art. 1. De Vereeniging 'Walden' heeft ten doel grond te brengen in gemeenschappelijk bezit en gebruik, waarbij door rechtvaardige organisatie van de gemeenschap die hem bewoont en bewerkt, de bestaande maatschappelijke bevoorrechting vermeden en de individuele vrijheid gewaarborgd wordt.
Art. 2. Zij tracht dit doel te bereiken:
1. door propaganda voor het beginsel;
2. door gemeenschappelijken arbeid in de volgende bedrijven: warmoezierderij, bakkerij, hoenderteelt, bijenteelt, en welke verder in aanmerking mochten komen.
Art. 3. De vereeniging is gevestigd te Bussum en opgericht voor den tijd van 27 jaar en 6 maanden, beginnende 20 April 1903.

Peentjes
Frederik van Eeden bleef gezichtsbepalend, ook voor de vereniging, hoewel hij nauwelijks meer actief was. Toch werd hij door de buitenwacht verantwoordelijk gehouden voor de producten die Walden leverde. Een voormalige dienstbode schreef hem: 'Herinnert u zich nog dien morgen in Bussum toen u, met de groentekar van 'Walden', in het 'Spiegel' voor de villa 'Semper Vista' stond en het dienstmeisje naar u toe kwam en tegen u zei: 'Freerik, mevrouw vond je peentjes lang niet versch en je sla kon wel wat meer krop hebben en je biet was bitter.'

Herinnert u zich dat nog? Dat dienstmeisje was ik en toen ik het gezegd had, had ik er spijt van, want u keek me zoo treurig aan en schudde uw hoofd en zei tegen me: 'Ja, Aaltje, de natuur kun je niet dwingen.' Het schijnt dat u toch steeds getracht heeft de natuur, vooral die der menschen, tot het goede te dwingen en dat maakt dat er ergens diep in ons hart altijd een warm plekje voor u is geweest. Maar dat uw Waldensche peultjes, zelfs met een forsche kluit boter, niet gaar waren te krijgen, dat zal ik u nooit vergeven, Freerik. Met hartelijke groeten, Alida Zevenboom.

Het zou verkeerd aflopen: in 1907 werd de landbouw kolonie Walden opgeheven, nadat Van Eeden op een algemene ledenvergadering als lid geroyeerd was.

Idealisme
De idealistische nazaten van Fredrik van Eeden zijn bijna allemaal vrouwen, maar de boer, Krispijn van den Dries, uit de Noordoostpolder, is een man. Het idealisme van Gaby Frey, Barbara Bolt en Donata Leeflang van de voedselcoöperatie in Bussum-Zuid  is heel wat praktischer dan dat van Frederik van Eeden. Maar de onvrede over de maatschappij is er wel degelijk. Barbara Bolt zegt: 'Het is ook een beetje underground. Al die regeltjes en onduidelijke structuren, we zijn er wel klaar mee. Dit is iets positiefs.'

Ook Krispijn, de boer uit de Noordoostpolder, is op zoek naar de menselijke maat. Er moest door zijn vader en grootvader voedsel worden verbouwd, snel en veel en op de klei van de polder verschenen onafzienbare akkers. 'Het contact met de consument raakte uit het zicht.' Een alternatief voor de kapitalistische massaproductie, een directe verbinding tussen productie en consumptie, het opheffen van de scheiding tussen stad en platteland. Idealen die bijna zo oud zijn als het kapitalisme zelf.

Meindert Fennema is emeritus hoogleraar politieke theorie. Hij schrijft iedere vrijdag een column voor Volkskrant.nl.